Odometer Disclosure Statement to federalne oświadczenie sprzedającego o aktualnym przebiegu pojazdu. Obowiązek jego wystawienia wynika z Federal Truth in Mileage Act (TIMA) z 1986 roku — jednej z najważniejszych ustaw chroniących konsumentów na rynku samochodów używanych w USA. W Polsce jego tłumaczenie przysięgłe jest wymagane przy rejestracji importowanego pojazdu — chroni przed wpisaniem do CEPiK zawyżonego przebiegu.
Miles czy kilometry — przelicznik i tłumaczenie
USA używa systemu imperialnego — przebieg podawany jest w milach (miles). Polska używa systemu metrycznego — kilometry (km). Przelicznik: 1 mila = 1,609 km. Przy tłumaczeniu przysięgłym Odometer Disclosure zawsze podajemy oryginalną wartość w milach oraz przelicznik. Przykład prawidłowego zapisu w tłumaczeniu: „147,250 miles (słownie: sto czterdzieści siedem tysięcy dwieście pięćdziesiąt mil) — co odpowiada ok. 236,937 km".
Wydział komunikacji wpisuje przebieg do systemu CEPiK. Jeśli w Odometer Disclosure podano 80,000 miles (ok. 129,000 km), a tłumaczenie błędnie wskaże 80,000 km — auto zostanie zarejestrowane z zawyżonym przebiegiem który nie odpowiada rzeczywistości. Takie błędy są trudne do sprostowania po fakcie.
Co oznacza adnotacja „EXEMPT" na Odometer Disclosure?
Pojazdy starsze niż 10 lat (licząc od roku modelowego) mogą być sprzedawane bez obowiązku ujawniania przebiegu — sprzedający zaznacza pole „Exempt" lub „Exemption from Odometer Disclosure". To legalne i normalne. Nie oznacza że licznik był cofany — oznacza wyłącznie że przepisy zwalniają sprzedającego z obowiązku deklarowania przebiegu dla starszych pojazdów.
Rollback fraud — skala problemu w USA
Szacunki Narodowej Administracji Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (NHTSA) wskazują że w USA sprzedawanych jest rocznie około 450 000 pojazdów z manipulowanym licznikiem — co powoduje straty konsumentów sięgające 426 milionów dolarów rocznie. Rollback fraud jest przestępstwem federalnym zagrożonym karą do 10 000 USD i do 3 lat pozbawienia wolności (za każde naruszenie), ale mimo to proceder jest bardzo powszechny.
Problem rollback fraud jest szczególnie dotkliwy przy imporcie aut z USA do Polski ponieważ:
- Polska nie ma bezpośredniego dostępu do baz danych NMVTIS i historii serwisowej z USA
- Pojazd z cofniętym licznikiem o 100 000 km może kosztować o 30-50% więcej niż powinien
- Ukryte zużycie mechaniczne ujawnia się dopiero po kilku tysiącach kilometrów eksploatacji w Polsce
- Roszczenia wobec sprzedawcy w USA są praktycznie niemożliwe do egzekwowania z Polski
Jak wykryć cofnięty licznik przy zakupie auta z USA?
1. Raport CarFax lub AutoCheck
Oba serwisy śledzą przebieg pojazdu rejestrowany przy każdym serwisie, badaniu emisji (smog check), sprzedaży i rejestracji w DMV. Jeśli przebieg z kolejnych zapisów nie rośnie liniowo — to poważna czerwona flaga. Szukaj „odometer rollback" w raportach lub nagłego skoku przebiegu w dół.
2. Zdjęcia tablicy rozdzielczej z aukcji
Aukcje Copart i IAAI udostępniają dziesiątki zdjęć każdego pojazdu. Sprawdź zdjęcie tablicy rozdzielczej — stan licznika musi odpowiadać deklarowanemu przebiegowi. Auto z „30 000 milami" nie powinno mieć wytartych pedałów i podartej tapicerki.
3. Fizyczne oznaki zużycia
Zużycie mechaniczne i estetyczne powinno być proporcjonalne do przebiegu:
- Pedał gazu, pedał hamulca — wytarcie gumy
- Kierownica — wytarcie skóry lub gumy
- Tapicerka fotela kierowcy — ślady intensywnego użytkowania
- Stan opon — zużycie bieżnika
- Naklejki serwisowe na słupku A, w komorze silnika lub pod maską — daty i przebiegi
4. Historia serwisowa
Jeśli sprzedawca dysponuje dokumentacją serwisową (service records), sprawdź daty i przebiegi zapisane przy każdej wizycie. Naklejki z wymian oleju często zawierają datę i przebieg — można je sprawdzić na zdjęciach komory silnikowej z aukcji.
5. Stany o wysokim ryzyku rollback fraud
Niektóre stany USA mają słabsze procedury weryfikacji przebiegu przy transferze tytułu. Pojazdy pochodzące z Vermont, New Hampshire, Mississippi, Montana i kilku innych stanów wymagają szczególnej ostrożności i dokładniejszej weryfikacji w CarFax/AutoCheck.